Szkatułka

        Działania edukacyjne dla warszawskich dzieci

Działania na poddaszu

4 x wyobraźnia


Program ma na celu pokazanie dzieciom i przekonanie ich do tego, że literatura jest bardzo różnorodna i każdy znajdzie temat dla siebie, że wszystko czego się uczymy może być ciekawe i przydatne człowiekowi, że warto obserwować, przyglądać się temu, co nas otacza i zadawać pytania, dlaczego jest tak jak jest, że podział na "wiedzę ścisłą / przyrodniczą" i "humanistyczną" nie zawsze ma uzasadnienie, że wszystkie dziedziny się ze sobą łączą, przenikają i uzupełniają. A im człowiek więcej wie z różnych dziedzin tym więcej potrafi i może zrozumieć.

Program składa się z czterech części, realizowanych podczas kolejnych spotkań. Każde z nich będzie związane z innym przedmiotem szkolnym. Dwa spotkania odbędą się na naszym poddaszu, pozostałe w Łazienkach Królewskich i podczas spaceru po Śródmieściu i plaży nad Wisłą w okolicach ogrodu zoologicznego.
Tytuły spotkań: Arystoteles, Katullus, Owidiusz, Herodot.



Do ułożenia programu zostały wykorzystane doświadczenia w pracy z uczniami i nauczycielami w innych programach dotyczących literatury („Jaka książka”, „Szekspir w kosmosie”, „Don Kichot dla dzieci”) 
i obserwacja tego co pochłania i fascynuje młode osoby. 



Tytuł zadania zawiera słowo "wyobraźnia", ponieważ brak swobody w korzystaniu z wyobraźni, uleganie schematom i stereotypom, i "zawężenie" w myśleniu, dotyczy sporej części uczniów z którymi pracujemy. I dlatego nad jej rozwijaniem będziemy w programie m.in. pracowali z młodymi osobami. Przy tym chodzi nie tylko o wyobraźnię służącą tworzeniu w sensie artystycznym, ale też umiejętność, z pomocą własnej wyobraźni, odtwarzania zdarzeń historycznych, wczuwania się w sytuacje ludzi, którzy przed nami żyli w naszym mieście.

Odbiorcy: uczniowie i nauczyciele klas IV-VI z publicznych szkół podstawowych dzielnic: Praga Południe, Bielany, Mokotów, Włochy, Wawer, Śródmieście, Ursynów, Targówek m.st. Warszawy. (łącznie 20 klas).


Okres realizacji: od 16 sierpnia 2018 r. do 31 lipca 2019 r. Zadanie współfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Szekspir w kosmosie - letnia edycja 


654 dzieci wzięło udział w spotkaniach twórczych na temat tragedii i komedii Williama Szekspira prowadzonych na naszym poddaszu w ramach Akcji Lato w Mieście 2018. Dzieci poznawały przez zabawę czym jest dramat jako utwór literacki. Odgrywały, interpretowały i przedstawiały teksty w różnych konwencjach. W działaniu wykorzystaliśmy własne dekoracje, rekwizyty i maski oraz wykonane przez dzieci kukiełki. W pierwszych dwóch edycjach "Szekspira w kosmosie", prowadzonych w trakcie roku szkolnego w 2016 i 2017 roku, wzięło udział około 500 uczniów warszawskich szkół publicznych. 

W efekcie spotkań w lipcu i sierpniu br. powstało około 140 opowieści - zakończeń tragedii Hamlet i Makbet - wymyślonych przez dzieci. Część z nich zostanie opublikowana w formie elektronicznej na naszej stronie do 17 września br.

Autorka programu: Nadia Schmidt.
Scenariusze spotkań, wybór tekstów: Nadia Schmidt.
Projekt i wykonanie masek, rekwizytów i dekoracji: Daria Schmidt, Oskar de Sage, Nadia Schmidt.

Zadanie realizowane w ramach Lata w Mieście 2018 r. współfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Feniks, dywan i amulet 


To cykl 5-dniowych działań twórczych inspirowanych trylogią Edith Nesbith, prowadzony w ramach Lata w Mieście 2015. Kolejne grupy wzięły udział, w trwających przez pięć kolejnych dni spotkaniach, podczas których dzieci wcielały się w różne postacie z cyklu „Pięcioro dzieci i coś” i  miały do wykonania zadania plastyczne, muzyczne i teatralne. Każdy z pięciu dni był prezentacją innych przygód, a zadania twórcze były elementem scenariusza widowiska.

W cyklach wzięło udział sześć grup dzieci, łącznie 53 dzieci. 

Autorki programu: Daria Schmidt, Anna Rudzińska - Kon.
Projekt i wykonanie kostiumów i rekwizytów: Daria Schmidt, Anna Rudzińska - Kon. 

Zadanie realizowane w ramach Lata w Mieście 2015 współfinansowane przez  Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Sklep z zabawkami – dla warszawskich rodzin


To cykl warsztatów służących przygotowaniu z grupą dzieci i dorosłych zabawy teatralno-plastycznej dla około 170 osób.
W przygotowaniach i obsłudze zabawy wzięło udział dziewięć rodzin. Przez kilka tygodni, podczas naszych spotkań, odbywały się zajęcia teatralne i plastyczne służące przygotowaniu interaktywnej etiudy oraz manufaktury zabawek. W kulminacji przeprowadziliśmy wspólnie, w 25 osób, trzygodzinną zabawę teatralno – plastyczną w Teatrze Baza, na którą złożyły się: pokazy interaktywnej etiudy oraz manufaktura zabawek, czyli warsztaty wykonywania zabawek.

Uczestnikami zabawy były dzieci i dorośli mieszkający w Warszawie. W trakcie zabawy dziesięcioro, przygotowanych podczas zajęć teatralnych dzieci, wcieliło się w role mechanicznych zabawek. Młodsze i starsze rodzeństwo, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie oraz inne bliskie osoby dzieci grających w etiudzie prowadziły tymczasem do obsługi etiudy oraz manufaktury zabawek. W etiudzie wykorzystaliśmy specjalnie zaprojektowane i wykonane przez realizatorów kostiumy teatralne oraz rekwizyty, dla dziesięciu mechanicznych zabawek. 

Autorki programu: Nadia Schmidt, Daria Schmidt.  
Projekt i wykonanie kostiumów i dekoracji: Daria Schmidt, Oskar de Sage.

Zadanie realizowane od września do grudnia 2015 r. finansowane przez Biuro Pomocy i Projektów Społecznych m.st. Warszawy.

Co zrobić z książką? – cykle spotkań twórczych dla dzieci i dorosłych


To dwa cykle wspólnych warsztatów dla dzieci i dorosłych osnutych na trylogii Edith Nesbith „Pięcioro dzieci i coś”. Działanie powstało na kanwie zadania Feniks, dywan i amulet, ale tym razem wzięły w nim udział dzieci wraz ze swoimi rodzicami/opiekunami. Wybrane utwory klasyki dziecięcej stanowiły doskonałą podstawą do scenariusza widowiska interaktywnego, aranżacji wnętrza oraz pokazania dzieciom jak można „bawić” się z literaturą, plastyką, muzyką i technikami teatralnymi.

Do działania zostały włączone nowe elementy, m.in.:
- wspólne szykowanie podwieczorków;
- pieczenie ciast, ciasteczek, przygotowywanie napojów, uroczyste posiłki;
- rozmowy pomiędzy dziećmi i dorosłymi o ulubionych zabawach, o książkach;
- wykonywanie razem prac plastycznych;
- czytanie na głos. W działaniu wzięło udział 36 osób. 

Autorka programu: Daria Schmidt.  

Zadanie realizowane od listopada do grudnia 2015 r. finansowane przez  Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Maski


To cykl trzygodzinnych warsztatów w ramach Zimy w Mieście 2016, których tematem przewodnim była maska i jej znaczenie w różnych kulturach. Osiem grup dzieci, łącznie 250 osób, wzięło udział w trwających trzy godziny warsztatach, podczas których nawiązując do okresu karnawału i zapustów opowiadaliśmy dzieciom o tym jakie tradycyjne maski wykonuje się na zapusty w Polsce, skąd wzięły się tradycje karnawałowe w różnych stronach świata, o maskach w teatrze greckim i rzymskim oraz w innych kulturach. Podczas warsztatów dzieci wykonywały dla siebie własnoręcznie dwa rodzaje trwałych masek. Twórczą pracę umilało nam słuchanie muzyki tradycyjnej z różnych części świata. 

Autorka programu: Daria Schmidt.  

Zadanie realizowane w ramach Zimy w Mieście 2016 finansowane przez  Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Drzewo – ekologia wielkiego miasta


To program adresowany do dzieci i dorosłych dotyczący zależności ekologicznych pomiędzy ludźmi, zwierzętami i roślinami w dużym mieście, bioróżnorodności Warszawy oraz sposobów chronienia przez mieszkańców stolicy żyjących w niej dzikich zwierząt i roślin. Programem objęliśmy cztery grupy, łącznie 56 osób, z których każda wzięła udział w cyklu trzynastu warsztatów stacjonarnych i w terenie (obserwacje i zbiórka materiałów naturalnych) prowadzonych wiosną 2016 roku w Warszawie.

Podczas warsztatów dyskutowaliśmy o możliwości i korzyściach z dzielenia wspólnej przestrzeni do życia- przez zwierzęta, rośliny i ludzi,  obserwowaliśmy zwierzęta, uczyliśmy się je dokarmiać i poić. Każdy przygotował podczas warsztatów swój własny „Informator ekologa miejskiego”. Prowadząc warsztaty, zarówno dla dzieci jak i dorosłych zorientowaliśmy się jak można dalej skutecznie przygotowywać dzieci i młodzież do tego, żeby uwzględniały w swoim codziennym życiu zwierzęta i rośliny żyjące z nami w mieście, widziały ich potrzeby, potrafiły pomagać zwierzętom i ogólnie były wrażliwe na zależności ekologiczne pomiędzy wszystkimi mieszkańcami wielkiego miasta. Zaobserwowaliśmy też jak przemożny wpływ może mieć na dzieci stereotypowe myślenie dorosłych, uprzedzenia, niewiedza i nieumiejętne postępowanie ze zwierzętami i roślinami. Na podstawie tego programu zostały przygotowane programy z zakresu przyrody, ekologii, ochrony i praw zwierząt realizowane w warszawskich placówkach publicznych – Młodzi i zdolni obywatele zmieniający Warszawę, Zwierzęta w wielkim mieście oraz Drzewo w mieście.

Autorka programu: Daria Schmidt.  

Zadanie realizowane wiosną 2016 r. finansowane przez  Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Don Kichot dla dzieci – wystawa interaktywna i zabawy twórcze


Działanie polegało na przeprowadzeniu cykli trzygodzinnych działań artystycznych, inspirowanych utworem Miquela de Cervantesa "Don Kichot z La Manchy" w ramach Lata w Mieście 2016. W zadaniu wzięło udział 40 grup dzieci, łącznie ok. 400 osób. Na działanie dla jednej grupy, trwające trzy godziny zegarowe, złożyły się: zabawy teatralne, literackie, rysunkowe i malarskie. '

Sięgnęliśmy po tekst literatury dla dorosłych, jednak taki, który można czytać i opowiadać dzieciom jak baśń. W oparciu o wybrane części tekstu przygotowaliśmy interaktywną wystawę i aranżację wnętrza, wykonaliśmy kostiumy nawiązujące do epoki oraz zabawy twórcze dla dzieci. Specjalnie wybraliśmy tekst, który ma wiele odniesień i nawiązań funkcjonujących w kulturze, i które wcale nie są niezrozumiałe dzieci. Poza tym zależało nam na tym, aby podkreślić wagę szukania inspiracji do pracy z dziećmi w wielkich dziełach i wprowadzenie w obręb kultury dzieci o różnym do niej dostępie. A także żeby pokazać że są teksty literatury poważnej dla dorosłych, które można przełożyć na język zrozumiały dla dzieci.

Działanie cieszyło się ogromnym powodzeniem, dzieci uczestniczyły w nim z wielkim zaangażowaniem i entuzjazmem, a nauczyciele dopytywali się o możliwość udziału w innych działaniach Fundacji a także w naszym „Don Kichocie” w ciągu roku szkolnego. W efekcie działanie nawiązaliśmy trwałą współpracę z kilkoma warszawskimi szkołami publicznymi.

Autorka programu: Nadia Schmidt.  
Projekt i wykonanie kostiumów, masek, ilustracji, rekwizytów: Daria Schmidt, Nadia Schmidt, Oskar de Sage, Herbert Raniszewski.

Zadanie realizowane w ramach Lata w Mieście 2016 współfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

O!wady i zalety


To cykl warsztatów przyrodniczo-kulturalnych prowadzonych w ramach Lata w Mieście 2017. W cyklach wzięły udział warszawskie placówki prowadzące Akcję Lato w Mieście 2017, łącznie odwiedziło nasze poddasze około 560 dzieci.

Założenie programu to przybliżenie fascynującego, widocznego i niewidocznego, świata owadów, ich roli pozytywnej i negatywnej w naszym życiu i gospodarce, znaczenia w kulturze, możliwości wymyślania sposobów bezpiecznych dla środowiska radzenia sobie z uciążliwymi owadami. Dzieci, podczas warsztatów, uprzednio przygotowane przez prowadzących, opowiadały o życiu, zwyczajach i znaczeniu wybranych gatunków owadów z pomocą zestawu wykonanych przez nas pomocy edukacyjnych, wykonywały różnymi technikami prace plastyczne dotyczące owadów, przygotowywały i prezentowały wspólnie z prowadzącymi króciutką etiudę – baśń o owadach, używając wykonanych przez zespół rekwizytów. Każde dziecko otrzymywało na zakończenie warsztatów komiks o owadach, tak aby mogło, już po warsztatach, przypomnieć sobie czy utrwalić zdobytą wiedzę o znaczeniu i niezwykłym owadzim świecie.

Autorka programu: Daria Schmidt.  

Zadanie realizowane w ramach Lata w Mieście 2017 współfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy. 

Jaka książka


To cykle spotkań literackich dla uczniów i ich nauczycieli na kanwie „Arki czasu” Marcina Szczygielskiego. Spotkania były częścią programu realizowanego w roku szkolnym 2017/2018 dla sześciu warszawskich szkół podstawowych. Poza spotkaniami na poddaszu odbyliśmy z dziećmi i dorosłymi spacery, podczas których odnajdywaliśmy miejsca opisane w książce, rozmawialiśmy o życiu w warszawskim gettcie i zastanawialiśmy się co robić, żeby takie miejsca jak getto nie powstawały. 

Prowadziliśmy z dziećmi rozmowy o literaturze, o tym czy lubią czytać, a jeśli nie, to dlaczego. Każda klasa przygotowała też list otwarty, adresowany do autorów i wydawców literatury dla dzieci zawierający wskazówki od młodych osób - czego powinna dotyczyć literatura dla 10-11-letnich młodych osób. Przemyślenia z realizacji tego programu posłużyły nam, m.in., do ułożenia kolejnego programu na nadchodzący rok szkolny 2018/2019.

Autorki programu: Nadia Schmidt, Daria Schmidt.

Zadanie realizowane od września 2017 r. do czerwca 2018 r. współfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Czytaj też: Programy dla szkół / Jaka książka