Szkatułka

      Działania edukacyjne dla przedszkoli i szkół

Miasto dla zwierząt i ludzi


Około 120 nauczycieli z piętnastu warszawskich przedszkoli publicznych zostanie przygotowanych do prowadzenia, samodzielnie po zakończeniu zadania w swojej placówce, czterech zajęć dotyczących zwierząt dzikich i bezdomnych żyjących i przebywających w naszym mieście. Edukatorzy Szkatułki nauczą jak pracować naszą metodą pracy z wykorzystaniem zestawu pomocy edukacyjnych zaprojektowanych i wykonanych przez zespół (każda placówka otrzyma taki zestaw).

Nauczyciele dowiedzą się:

  • o biologii, behawiorze i zwyczajach wybranych gatunków zwierząt;
  • które zwierzęta są gatunkami łownymi w Polsce;
  • dlaczego zwierzęta dzikie żyją w mieście i jak człowiek może im sensownie pomagać; dlaczego trzeba adoptować koty i psy ze schronisk;
  • jak uwrażliwiać dzieci na sprawy zwierząt; czemu służą działania ekologów;
  • jakie są podstawy prawne dotyczące zwierząt dzikich i bezdomnych i jak z nich korzystać w interesie zwierząt;
  • co może każdy obywatel i każda obywatelka robić w sprawie praw i ochrony zwierząt.

Formy realizacji zadania: 
Cykl szkoleniowy dla nauczycieli (dwa spotkania stacjonarne i dwa spacery przyrodnicze).
Praktyki w placówkach (poprowadzenie przez każdego nauczyciela w duecie z edukatorką Szkatułki czterech warsztatów w swojej macierzystej placówce). 

Autorka programu: Daria Schmidt.
Scenariusze spotkań i warsztatów: Renata Markowska, Tomasz Zdrojewski, Daria Schmidt, Gabriela Peda.
Projekt i wykonanie zestawów pomocy edukacyjnych: Daria Schmidt, Agata Nocuń, Olga Ostas.

Program współfinansowany przez Biuro Ochrony Środowiska m.st. Warszawy, realizowany od kwietnia do listopada 2020 r. 

Więcej: Działania na poddaszu/Miasto dla zwierząt i ludzi

Drzewo w mieście - edycja I, II, III i IV


Całoroczny program edukacji przyrodniczo-naukowej realizowany w przedszkolach (dla wszystkich grup wiekowych) służący:  
  • poznawaniu i zrozumieniu przez dzieci różnic i podobieństw w funkcjonowaniu ludzi, zwierząt i roślin, ale też zależności ekologicznych między nami,
  • kształtowaniu od najmłodszych lat odruchów służących racjonalnemu gospodarowaniu zasobami - wodą, powietrzem, ziemią,
  • rozwijaniu w dzieciach wrażliwości na otaczającą przyrodę, również tę mniej atrakcyjną miejską,
  • kształtowaniu w dzieciach świadomości bogactwa przyrodniczego naszego miasta i wynikających z tego korzyści dla ludzi i zwierząt,
  • uczeniu się sposobów dbania przez mieszkańców miasta o środowisko i żyjące w nim dziko i wolno zwierzęta oraz o rośliny,
  • wsparciu nauczycieli w realizowaniu programu nauczania w interesujących i angażujących dzieci formach.

Tytułowe "drzewo" stało się stałym elementem i osnową tematyczną naszych programów z zakresu edukacji ekologiczno-przyrodniczej. Wybraliśmy "drzewo" ze względu na symbolikę, znaczenie w kulturze, ale przede wszystkim fascynującą biologię, ekologię i znaczenie drzew oraz możliwości inspiracji do pracy z dziećmi. 

Z najmłodszymi dziećmi (3-4 latkami) podczas warsztatów "wcielamy się" w zabawach w różne gatunki zwierząt i roślin, żeby lepiej zrozumieć ich naturę i potrzeby. Prowadzimy z dziećmi rozmowy, obserwacje w terenie, proste prace ogrodowe. Dzieci, z pomocą prowadzących, wykonują prace plastyczne.
Z dziećmi starszymi (5-7 latkami) odkrywamy czym jest światło, dźwięk, zapach, smak; jakich zmysłów używają poszczególne gatunki, jak się komunikują i zdobywają jedzenie; prowadzimy obserwacje i proste eksperymenty i dochodzimy do tego jakie mają właściwości i znaczenie - woda, powietrze, światło, gleby i skały; dowiadujemy się jakie korzyści, ze wspólnego życia w mieście, mają ludzie, zwierzęta i rośliny. Uczymy dzieci dzielenia się swoimi przemyśleniami, słuchania innych, zarówno dorosłych jak i dzieci. W miarę możliwości, prowadzimy warsztaty w ogrodzie, pokazy i doświadczenia przeplatamy zabawami ruchowymi i zajęciami plastyczno-technicznymi.
Program odpowiada na wybrane elementy z podstawy programowej dla wychowania przedszkolnego.
Realizacja programu w roku szkolnym 2020/2021.
Liczba warsztatów: po 8 dla dzieci młodszych i starszych.
Odbiorcy: 40 grup przedszkolnych, z dziesięciu warszawskich przedszkoli publicznych. Programem objęte są wszystkie dzieci z danej placówki. 
Cykl dla maluszków (3-4 letnich) CO CZUJĄ ZWIERZĘTA I ROŚLINY - warsztaty są ukierunkowane na rozwijanie ich wrażliwości i zdolności do rozumienia potrzeb roślin i zwierząt.
Cykl dla dzieci starszych (5-7 letnich) ODKRYWANIE CUDÓW ŻYCIA) - poprzez odkrywanie właściwości światła, dźwięku, ruchu, różnych subtancji i poznawanie zależności, między gatunkami żyjącymi obok siebie, dochodzenie do tego jakie są sposoby funkcjonowania różnych organizmów.

Formy realizacji:
warsztaty w placówce,
warsztaty wideo (w sytuacji braku wstępu do placówki lub zupełnej izolacji).

Nabór do obecnej edycji został już zakończony. Istnieje możliwość zgłoszenia placówki na następny rok szkolny 2021/2022.

Autorka programu: Daria Schmidt.  
Scenariusze: Daria Schmidt, Agata Nocuń, Magdalena Dukaczewska, Barbara Sulecka, Gabriela Peda.
Cykl wideo Natura w Ruchu: Nadia Schmidt.
  
Program, podobnie jak I, II i III edycja, współfinansowany przez m.st. Warszawę, realizowany od września 2020 r. do sierpnia 2021 r.

Wielki mały człowiek


Całoroczny program edukacji kulturalno-artystycznej dla dzieci w wieku od 3 do 7 lat polegający na prowadzeniu warsztatów w przedszkolach:
  • z dużym rozmachem, jeśli chodzi o aranżowanie przestrzeni do pracy twórczej;
  • z wykorzystaniem dobrej jakości materiałów plastycznych i własnych prac artystycznych osób z zespołu;
  • odnoszeniu się podczas jednego warsztatu do różnych dziedzin - malarstwa, grafiki, rzeźby, architektury, fotografii, muzyki i teatru, zarówno jeśli chodzi inspirację do pracy z dziećmi, rodzaje aktywności, jak i inspirację do wykonywanych przez dzieci prac;
  • rozmowach z dziećmi o sztuce, muzyce, o tworzeniu, muzykach, aktorach, artystach, rzemieślinikach i roli muzeów i teatrów;
  • interaktywnych pokazach slajdów, w tym zdjęciach obiektów, które dzieci zobaczą w muzeach;
  • zabawach ruchowych w pomieszczeniach i w ogrodach, nawiązujących do tematu warsztatu.
Program odpowiada na wybrane elementy z podstawy programowej dla wychowania przedszkolnego.
Realizacja programu w roku szkolnym 2020/2021.
Liczba warsztatów: po 12 dla dzieci młodszych i starszych.
Odbiorcy: 40 grup przedszkolnych, z dziesięciu warszawskich przedszkoli publicznych. Programem objęte są wszystkie dzieci z danej placówki. 


Formy realizacji:
warsztaty w placówce,
warsztaty wideo (w sytuacji braku wstępu do placówki lub zupełnej izolacji).

Nabór do obecnej edycji został już zakończony. Istnieje możliwość zgłoszenia placówki na następny rok szkolny 2021/2022.

Autorzy programu i scenariuszy: Herbert Raniszewski, Nadia Schmidt, Daria Schmidt.
  
Program współfinansowany przez m.st. Warszawę, realizowany od września 2020 r. do sierpnia 2021 r.

Stare zabawki z kufra


Cykl działań prowadzonych dla społeczności przedszkolnych trzech śródmiejskich placówek, na które złożyły się warsztaty dla dzieci i dorosłych oraz widowiska interaktywne zaprezentowane w kazdej z placówek. W widowisku starsze rodzeństwo przedszkolaków wspólnie z animatorem oraz rodzicami/opiekunami odegrało krótką opowieść o pewnym starym człowieku i jego zabawkach z dzieciństwa. 

Koncepcja i scenariusz: Nadia Schmidt. 
Kostiumy i rekwizyty: Daria Schmidt, Nadia Schmidt, Oskar de Saga.

Program finansowany przez Wydział Kultury i Promocji Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, realizowany od września do listopada 2019 r. 

Szkatułka teatralna - edycja I, II i III

Program służący zainspirowaniu dzieci i nauczycieli do wymyślania własnych zabaw teatralnych i pokazaniu nauczycielom jakie teksty literatury dziecięcej są naprawdę interesujące dla dzieci i odpowiednie do odgrywania różnymi technikami (cieni, kukiełkami, maskami, z charakteryzacją).


Podczas warsztatów:
- opowiadaliśmy dzieciom, wykorzystując do tego wykonane przez nas maski, rekwizyty, kostiumy oraz ilustracje i slajdy, m.in. o teatrze greckim i rzymskim, japońskim, tajlandzkim, o technikach teatru cieni, pantomimy, marionetkowym, o komedii dell’arte i klownach, o teatrze operowym i baletowym, o musicalu,
- rozmawialiśmy z dziećmi o tym czym jest dla nich teatr, czy lubią chodzić do teatru, czy lubią żeby im czytać, czy i jak bawią się w teatr,
- uczyliśmy dzieci i nauczycieli jakie można prowadzić działania teatralne z wykorzystaniem zestawu Szkatułka teatralna.


Autorka programu: Nadia Schmidt. 

Projekt i wykonanie masek i rekwizytów: Daria Schmidt, Nadia Schmidt, Oskar de Sage.


Pierwsza i trzecia edycja zostały sfinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

Drugą edycję sfinansowało Biuro Kultury m.st. Warszawy.


Czytaj też: Dla szkół/Szkatułka teatralna dla szkół 

Trzy sztuki - edycja I i II


Program dla przedszkoli i klas I-III szkoły podstawowej polega na całorocznej pracy z zakresu malarstwa, rzeźby, architektury i historii sztuki z dziećmi, nauczycielami, a także rodzicami i opiekunami dzieci. Zwieńczeniem pracy są:
- ekspozycje prac w każdej z placówek, 
- wspólne spotkania twórcze dla dzieci, rodziców, opiekunów i nauczycieli,
- publikacja „Rozmowy o trzech sztukach” zawierająca prace i wypowiedzi dzieci oraz rozmowy osób pracujących z dziećmi o znaczeniu sztuki  w rozwoju małego dziecka.
Program realizowany jest we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie. 

Warsztaty w placówkach prowadzone są według wypróbowanych schematów. Dla przykładu opis zajęć 
"W pracowni rzeźbiarskiej". Na podłodze rozkładamy ogromną płachtę malarską i na płótnie układamy materiały wykorzystywane przez rzeźbiarzy - kamienie, glinę, gips, kawałki drewna twardego i miękkiego, narzędzia i niewielkie figurki. Robimy pokaz slajdów angażując dzieci do rozmowy. Następnie przechodzimy wszyscy przez blejtram - magiczne "drzwi" do naszej wspólnej pracowni. Prezentujemy dzieciom, jak używa się poszczególnych narzędzi. Dzieci mogą uderzać kamieniem 
o kamień czy drewienkiem i drewienko, żeby usłyszeć różnicę wydobywanego dźwięku, w zależności od twardości materiału. Dzieci mogą powąchać różne gatunki drewna i glinę, dowiedzieć się na czym polega wykonanie odlewu z gipsu i metali, szlifować piaskowiec i na zakończenie wykonać własną glinianą figurkę. 
W warsztatach w Muzeum Narodowym dzieci poznają na żywo wybrane obrazy i rzeźby, znane już im z warsztatów w przedszkolu. Ponownie wykonają inspirowane nimi prace plastyczne, dowiadują się jeszcze innych rzeczy niż te opowiedziane w placówce.


Odbiorcy dwóch pierwszych edycji: dzieci w wieku od 3 do 8 lat, nauczyciele, rodzice i opiekunowie dzieci przedszkoli publicznych dzielnic Włochy, Śródmieście, Praga Południe, Wola, Mokotów, Ursynów, Bielany m.st. Warszawy. 

Autorka programu: Daria Schmidt.
Scenariusze warsztatów: Herbert Raniszewski, Daria Schmidt.

I i II edycja zostały dofinansowane przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy.

W roku szkolnym 2020/2021 przygotowaliśmy nowy program Wielki mały człowiek rozbudowany o zakres dotyczący muzyki i teatru i trochę inaczej prowadzony. Nabór do programu został już zamknięty, ale można zgłosić placówkę do kolejnej edycji w roku szkolnym 2021/2022. 

Młodzi zmieniają Warszawę

Cykl warsztatów o drzewach, zwierzętach i ludziach w mieście


Program przyrodniczo-ekologiczny Młodzi zdolni obywatele zmieniający Warszawę prowadzony w jedenastu przedszkolach publicznych m.st. Warszawy.  W trakcie cykli warsztatów dzieci dowiadywały się jakie korzyści, ze wspólnego życia w mieście, mają ludzie, zwierzęta i rośliny; jak my ludzie, również ci najmłodsi, możemy dbać o żyjące razem z nami w mieście zwierzęta i rośliny; jak wpływa na zwierzęta i ludzi hałas w mieście, jak detergenty niszczą pióra ptaków, w czym się może zablokować jeż; jak drzewa dbają o siebie wzajemnie, dlaczego są tak ważne dla środowiska miejskiego, jak my możemy dbać o drzewa rosnące w mieście. 

W warsztatach, na które złożyło się po dziesięć warsztatów dla dzieci starszych i po pięć dla dzieci młodszych, wzięło udział około 1100 dzieci.

Autorka programu: Daria Schmidt.

Program współfinansowany przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy, realizowane od stycznia do sierpnia 2017 r. 

Obrazy i rzeźby


Pierwszy program plastyczny Obrazy – warsztaty dla przedszkolaków został poszerzony o część dotyczącą rzeźby i tak powstał program cyklu trzynastu warsztatów prowadzonych w przedszkolach i w galeriach malarstwa Muzeum Narodowego oraz w Muzeum Rzeźby w Królikarni.

Prowadząc warsztaty w przedszkolach aranżowaliśmy dzieciom przestrzeń wyposażoną w różne materiały, sprzęty i narzędzia malarskie i rzeźbiarskie, rekwizyty, obrazy, odlewy, płaskorzeźby, drzeworyty. Pracując nad kolejnymi obiektami, obrazami i rzeźbami oglądanymi na slajdach, dzieci szlifowały, lepiły w glinie i plastelinie, wykonywały konstrukcje z drewna, rzeźby z materiałów mniej typowych, porównywały różne rodzaje farb i podkładów, mieszały farby, malowały, brudziły się, oglądały slajdy oraz reprodukcje obrazów. Naszym zadaniem nie było ukierunkowanie dzieci, lecz pokazanie im jak można wykorzystać materiały i narzędzia malarskie oraz rzeźbiarskie, w jaki sposób powstaje obraz, a w jaki rzeźba. Przestrzeń działania twórczego dzieci „wypełniały” według własnej potrzeby, fantazji, umiejętności, same decydowały co chcą namalować, ulepić czy skonstruować. Przygotowując dzieci do wizyt w Muzeum  Narodowym i w Muzeum Rzeźby tłumaczyliśmy dzieciom jaką rolę pełnią muzea i galerie. W wybranych kolekcjach muzealnych dzieci ponownie pracowały nad obiektami poznanymi podczas warsztatów w przedszkolu.

W programie wzięło udział około 850 dzieci, w wieku od 3 do 6 lat, z dziewięciu warszawskich przedszkoli publicznych.

Autorka programu: Daria Schmidt.
Scenariusze warsztatów: Daria Schmidt, Herbert Raniszewski.

Program współfinansowany przez Biuro Edukacji m.st. Warszawy, realizowany od lutego 2016 do sierpnia 2017 r. 

Figury i  bryły


Program został zrealizowany w formie cykli siedmiu warsztatów architektoniczno-plastycznych dla 8 grup w przedszkolach i szkole publicznej Dzielnicy Włochy w Warszawie.  Podczas warsztatów w przedszkolu/szkole dzieci poznawały dzieła wybranych architektów, artystów i rzemieślników, przykłady ciekawych budowli w Warszawie oraz w innych miastach i miejscach na świecie i przede wszystkim same tworzyły własne konstrukcje, „projekty” budowli, makiety, doświadczały tego czym jest przestrzeń, perspektywa, czym różni się figura od bryły, poszukiwały figur i brył w najbliższym otoczeniu przedszkola. Dzięki temu programowi utwierdziliśmy się w przekonaniu, że musimy przygotować wspólny program dotyczący malarstwa, rzeźby, architektury i historii sztuki, możliwy do prowadzenia zarówno w przedszkolach jak i szkołach.

W programie wzięło udział 205 dzieci i 16 nauczycielek.

Autorka programu: Daria Schmidt.
Scenariusze warsztatów:  Herbert Raniszewski, Daria Schmidt.

Program współfinansowany przez Wydział Kultury oraz Inicjatyw Obywatelskich Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy, realizowany od września do grudnia 2016 r. 


Zwierzęta w wielkim mieście


Program służący uwrażliwieniu dzieci i dorosłych na los zwierząt żyjących / przebywających z nami w Warszawie, zwłaszcza zwierząt dzikich i wolno żyjących, oraz na konieczność i sposoby umiejętnego pomagania im, wtedy, gdy tego potrzebują.

Programem objętych zostało 11 przedszkoli i 10 szkół publicznych dzielnic – Wola, Śródmieście, Mokotów i Włochy.
W przedszkolach program prowadzony był  w węższym zakresie niż w szkołach i sprowadzał się do poprowadzenia spotkań z rodzicami / opiekunami dzieci dotyczących wspierania dzieci we właściwym, nieszkodliwym dla zwierząt pomaganiu im oraz na przekazaniu pomocy edukacyjnych – zestawu małych banerów dotyczących ochrony i praw zwierząt w Warszawie. 

Podsumowanie programu (pdf).

Autorka programu: Daria Schmidt.  

Program współfinansowany przez Biuro Ochrony Środowiska m.st. Warszawy, realizowany od marca do listopada 2017 r. 

Czytaj też: Dla szkół / Zwierzęta w mieście

Programy o prawach i ochronie zwierząt

Obrazy – warsztaty dla przedszkolaków


Pierwszy program Fundacji z zakresu sztuk plastycznych zrealizowany w pięciu śródmiejskich przedszkolach publicznych, który zainaugurował naszą współpracę z przedszkolami. 

Najpierw odbyły się cztery warsztaty w przedszkolu, każdy poświęcony innemu malarzowi oraz namalowanym przez niego obrazom. Elementem łączącym wspólne działania twórcze był specjalnie przygotowany rekwizyt – duży blejtram. Dzieci poznawały różne techniki malarskie i następne wykorzystywały je do tworzenia, pod okiem prowadzących, własnych prac. Mogły pozować “malarzom”, którymi były inne dzieci z grupy, w kostiumach wykonanych przez nasz zespół. W kulminacji każda grupa wzięła udział w spotkaniu warsztatowym w Muzeum Narodowym – oglądając, rozmawiając i pracując ponownie nad obrazami, które wcześniej dzieci poznały podczas warsztatów w przedszkolach.

W programie wzięło udział około 250 dzieci, w wieku od 4 do 6 lat. 

Autorka programu: Daria Schmidt.
Scenariusze warsztatów: Małgorzata Sołtysiak, Daria Schmidt, Herbert Raniszewski.

Program współfinansowany przez Wydział Kultury i Promocji Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, realizowany w grudniu 2015 r.