Kompleksowy program edukacji przyrodniczo-ekologiczno-klimatycznej dzieci, dedykowany przedszkolom i klasom I-III szkół podstawowych


W jakiej formie realizowany:

Jako cykle warsztatów lub pojedyncze warsztaty prowadzone w trakcie roku szkolnego w placówkach. W latach 2016-2026 program był realizowany jako cykle (od 8 do 12 warsztatów), rozplanowanych na cały rok szkolny. Od roku szkolnego 2026/2027 placówki będą mogły brać udział w:

  • całorocznym cyklu, dostosowanym zagadnieniami do wieku dzieci;
  • pojedynczych warsztatach, wybranych z puli kilkudziesięciu różnych tematycznie warsztatów.

Dla kogo:

Dla przedszkolaków (3-6 lat) i osób uczniowskich klas I-III szkoły podstawowej. Warsztaty prowadzone są w ramach „siatki lekcyjnej”.

Idea programu:

Żyjemy w mieście spójnie z naturą, w oderwaniu od niej lub w kontrze do natury. Wiele zależy od tego jak uformowała się nasza wrażliwość na miejskie środowisko, co o nim wiemy, jak nauczyliśmy się z nim postępować. Właśnie dlatego prowadzimy program, żeby uczestniczyć w kształtowaniu prośrodowiskowych zachowań u młodziutkich ludzi, żeby pokazywać im piękno i siłę przyrody, wtedy gdy zachowana jest w dobrym stanie.  Chcemy, żeby dzieci zrozumiały, że dzikie zwierzęta nie postrzegają miasta jako miejsca stworzonego przez człowieka, tylko przestrzeń, którą mogą zasiedlić – gdy muszą lub chcą, że budując miasta zabieramy dzikim zwierzętom ich miejsca do życia, ograniczamy ich możliwości swobodnego przemieszczania się. I z tych powodów miasta są wspólnym miejscem dla ludzi i zwierząt, które należy dostosować, opierając się na wiedzy o życiu, potrzebach i możliwościach nas wszystkich.

Tytułowe drzewo stało się stałym elementem i osnową tematyczną programu. Wybraliśmy drzewo ze względu na symbolikę, znaczenie w kulturze, ale przede wszystkim na fascynującą biologię, ekologię i znaczenie drzew oraz możliwości inspiracji do pracy z dziećmi.

Czego dotyczą warsztaty:

Przyrody naszego miasta, dzikich i bezdomnych zwierząt dzielących z nami przestrzenie do życia, i dla dzieci starszych –  ekologii, klimatu i wpływu człowieka na zmiany środowiska, gospodarowania zasobami wody, powietrza, gleby.

Miejsce prowadzenia warsztatów:

Placówki – sale, ogrody przedszkolne/szkolne, okolice szkoły (dla klas I-III).

Sposoby pracy z dziećmi:

Z przedszkolakami – aktywności ruchowe i teatralne inspirowane życiem i zachowaniami wybranych gatunków zwierząt, roślin, grzybów, interaktywne pokazy, zgadywanki, układanki, wykonanie prac plastycznych.
Z klasami I-III – doświadczenia i pokazy naukowe z udziałem dzieci, obserwacje i pomiary w  terenie, zgadywanki, quizy, układanki, wykonanie prac plastycznych.

Odpowiednio do poziomu nauczania różne są założenia i efekty, które ma przynieść dzieciom udział w programie. Adekwatnie do wieku dobieramy tematy i formy pracy. Szczegółowe informacje o założeniach do programu dla poszczególnych poziomów nauczania: Drzewo w mieście (przedszkola) i Drzewo w mieście (szkoły).

Autorka programu: Daria Schmidt.
Projekt pomocy dydaktycznych, ilustracji, rekwizytów: Daria Schmidt, Magdalena Dukaczewska.
Prowadzenie warsztatów: osoby edukatorskie ze stałego zespołu Szkatułki, które odbyły wewnętrzny kurs przygotowujący do pracy w programie.

Przeczytaj o realizacji programu w 2025/2026.

Równolegle stworzyliśmy program edukacji kulturalno-artystycznej Uśmiech Sztuki dla przedszkoli i Krąg Sztuki dla klas I-IV.